Bé đang ngoan bỗng dưng quấy khóc cả ngày, bú liên tục mà vẫn không chịu ngủ, đòi được bế mãi không chịu buông. Nhiều ba mẹ lúng túng không hiểu chuyện gì đang xảy ra với con của mình. Rất có thể bé đang trải qua một “tuần khủng hoảng”. Đây là hiện tượng hoàn toàn bình thường tròng quá trình phát triển của trẻ sơ sinh và hiểu được điều đó sẽ giúp ba mẹ bình tĩnh hơn rất nhiều. Cùng Nounou tham khảo qua bài viết dưới đây để ba mẹ có thêm một kiến thức và kinh nghiệm để xử lý, cùng con vượt qua tuần khủng hoảng nhẹ nhàng hơn nhé!

1. Tuần khủng hoảng của trẻ sơ sinh là gì?

“Tuần khủng hoảng” (Wonder Weeks) là thuật ngữ được hai nhà nghiên cứu người Hà Lan là tiến sĩ Frans Plooij và Tiến sĩ Hetty van de Rijt đặt ra sau nhiều năm nghiên cứu về sự phát triển não bộ của trẻ sơ sinh.

Theo đó, trong năm đầu đời, não bộ của bé trải qua nhiều giai đoạn “bùng nổ” phát triển đột ngột khi các kết nối thần kinh mới hình thành nhanh chóng, bé sẽ cảm thấy bối rối, bất an và cần được vỗ về nhiều hơn bình thường. Đây chính là lúc bé trở nên quấy khóc vô cớ, khó tính và hay bám ba mẹ hơn.

Lưu ý quan trọng: Tuần khủng hoảng được tính theo tuần tuổi thực (tính từ ngày dự sinh), không phải ngày sinh thực tế. Đối với bé sinh non cần điều chỉnh theo tuổi hiệu chỉnh.

2. Dấu hiệu nhận biết tuần khủng hoảng

Ba mẹ có thể nhận ra tuần khủng hoảng của bé qua 3 dấu hiệu đặc trưng mà các chuyên gia thường gọi là “3C”:

- Crying - khóc nhiều hơn bình thường: Bé quấy khóc liên tục, dai dẳng dù đã được cho bú, thay tã hay bế dỗ. Tiếng khóc có thể khác với tiếng khóc thông thường, nghe có vẻ bứt rứt, lo lắng hơn là đói hay đau.

- Clinging - bám dính, đòi bế liên tục: Bé không chịu nằm một mình, đòi được bế ẵm gần ba mẹ hầu như cả ngày. Đặt xuống là khóc, bế lên là nín, chu kỳ này lặp đi lặp lại khiến ba mẹ gần như kiệt sức.

- Cranky - khó tính, ngủ không ngon: Bé ngủ ít hơn, ngủ chập chờn, dễ giật mình thức giấc. Giờ bú cũng thất thường hơn khi thì bú nhiều hơn (đặc biệt bú mẹ để tìm sự an ủi) khi lại từ chối bú.

Phân biệt với bệnh: Tuần khủng hoảng KHÔNG đi kèm sốt, tiêu chay, nôn mửa hay các dấu hiệu thực thể bất thường. Nếu bé có những triệu chứng này, hãy đưa bé đến bác sĩ ngay.

3. Lịch các tuần khủng hoảng theo từng tháng

Theo nghiên cứu của Plooij & van de Rijt, trong năm đầu đời có tất cả 10 tuần khủng hoảng lớn. Dưới đây là các mốc quan trọng nhất ba mẹ cần để ý:

- Tuần 5 (khoảng 5 tuần tuổi): Não bé đang học cách xử lý ánh sáng, âm thanh và cảm giác chạm vào da. Mọi thứ lúc này đều mới là và choáng ngợp với bé. Sau đợt này bé sẽ nhận ra được khuôn mặt ba mẹ, bắt đầu dõi theo chuyển động, phản ứng rõ hơn với giọng nói quen thuộc.

- Tuần 8 (khoảng 2 tháng tuổi): Bé bắt đầu nhận ra các “quy luật lặp đi lặp lại” như mỗi lần đói thì được bú, khóc thì có người tới, biết phân biệt ngày và đêm. Sau đợt này bé sẽ mỉm cười có chủ đích lần đầu tiên, bắt đầu trò chuyện bằng âm thanh ê, a; thích nhìn vào mặt người

- Tuần 12 (khoảng 3 tháng tuổi): Bé phát hiện ra thế giới không đứng yên, mọi thứ đều thay đổi liên tục. Điều này khiến bé tò mò nhưng cũng dễ bị kích thích quá mức. Sau đợt này bé sẽ biết theo dõi đồ vật di chuyển bằng mắt, bắt đầu với tay về phía đồ vật, cười nhiều hơn và rõ ràng hơn.

- Tuần 19 (khoảng 4 - 5 tháng tuổi): Não bé đang hiểu rằng mọi hành động đều có bắt đầu và kết thúc như bế lên thì có thể đặt xuống, đồ chơi rơi đi thì có thể tìm lại. Sau đợt này bé sẽ chủ động với tay cầm đồ vật, lật người, phát ra nhiều âm thanh đa dạng hơn, nhận ra tên của mình.

- Tuần 26 (khoảng 6 tháng tuổi): Bé đang học về khoảng cách và vị trí như xa/gần, trong/ngoài, trên/dưới. Đây là lý do bé hay thả đồ vật xuống để xem điều gì sẽ xảy ra. Sau đợt này bé sẽ biết ngồi, chuyển đồ vật từ tay này sang tay kia, bắt đầu lo lắng khi xa ba mẹ.

- Tuần 37 (khoảng 8 - 9 tháng tuổi): Não bé đang phân loại thế giới như con chó khác con mèo, mặt người lạ khác người quen. Bé sợ người lạ nhiều hơn giai đoạn này là hoàn toàn bình thường. Sau đợt này bé sẽ hiểu được “không là gì”, bắt đầu chơi trò bắt chước, vẫy tay chào, tìm đồ vật bị giấu đi.

- Tuần 46 (khoảng 10 - 11 tháng tuổi): Bé nhận ra mọi việc đều có nhiều bước liên tiếp như mặc quần áo gồm nhiều động tác hay ăn cơm gồm nhiều bước. Bé muốn làm theo và tham gia vào mọi thứ. Sau đợt này bé sẽ đứng vịn, đi men, bắt đầu nói từ đầu tiên, chơi trò giả vờ đơn giản, hiểu được yêu cầu đơn giản.

Lưu ý: Mỗi bé có nhịp phát triển riêng, tuần khủng hoảng có thể đến sớm hoặc muộn hơn 1 - 2 tuần so với lịch trung bình. Ba mẹ đừng lo lắng quá nếu không trùng chính xác.

>>>Xem thêm: Khám phá lịch sinh hoạt khoa học cho bé sơ sinh từ 0 - 12 tháng: khung giờ theo từng giai đoạn phát triển

Bí kíp chăm sóc trẻ sơ sinh 1 tháng tuổi mà ba mẹ cần biết

Đi làm sau thai sản, bé ở nhà cùng ai? Gói hành chính chăm bé tại nhà của Nounou, giải pháp dành cho ba mẹ công sở

4. Tuần khủng hoảng thường kéo dài bao lâu?

Thông thường, mỗi đợt khủng hoảng kéo dài từ vài ngày đến 1 - 2 tuần. Các đợt đầu (tuần 5, 8, 12) thường ngắn hơn và nhẹ hơn. Càng về sau, khi não bộ bé phát triển phức tạp hơn, các đợt khủng hoảng có xu hướng dài hơn và mạnh hơn.

Sau khi qua đợt khủng hoảng, ba mẹ sẽ nhận thấy bé như lột xác, tươi tỉnh hơn, tò mò hơn và thường xuyên xuất hiện một kỹ năng hoặc hành vi mới hoàn toàn.

5. Cách giúp bé và ba mẹ vượt qua tuần khủng hoảng

Không có cách nào tắt tuần khủng hoảng vì đây là quá trình sinh lý tự nhiên của não bộ bé. Điều ba mẹ có thể làm là giúp bé cảm thấy an toàn hơn trong giai đoạn này.

- Cho bé:

+ Tăng thời gian da kề da, bế bồng, điệu bé, hơi ấm và nhịp tim của ba mẹ là liệu thuốc an thần tốt nhất.

+ Cho bú theo nhu cầu, bé bú nhiều hơn bình thường trong giai đoạn này là hoàn toàn bình thường.

+ Tạo môi trường yên tĩnh, ánh sáng dịu, ít kích thích cảm giác, não bé đang làm việc rất căng thẳng.

+ Hát ru, nói chuyện nhẹ nhàng, massage nhẹ, âm thanh quen thuộc của ba mẹ sẽ giúp bé bình tĩnh lại.

+ Đừng ép bé tập kỹ năng mới trong giai đoạn này.

- Cho ba mẹ:

+ Nhắc nhở bản thân: đây là tạm thời và sẽ qua trong vài ngày đến

+ Chia sẻ việc chăm bé với người , đừng cố gắng một mình khi kiệt sức.

+ Ngủ cùng giờ với bé để bù đắp giấc ngủ bị gián đoạn

+ Tránh so sánh bé với trẻ khác, mỗi bé đều có lịch phát triển riêng

+ Ghi lại nhật ký tuần khủng hoảng, nhìn lại sẽ thấy bé tiến bộ rõ rệt hơn sau mỗi đợt.

Nếu bé khóc không ngừng dù đã thử mọi cách, kèm theo sốt cao, bỏ bú hoàn toàn, hoặc có dấu hiệu đau đớn rõ ràng, hãy đưa bé bác sĩ ngay. Đừng tự chuẩn đoán là “tuần khủng hoảng” khi bé có triệu chứng thực thể.

6. Nounou - Chăm sóc trẻ tại nhà theo giờ

Những tuần khủng hoảng là lúc ba mẹ vừa phải đồng hành cùng bé, vừa phải giữ cho bản thân không kiệt sức. Khi cần một khoảng nghỉ ngơi hay có việc bận không thể gác lại, Nounou luôn sẵn sàng đồng hành:

- Chuyên viên được đào tạo bài bản, có kinh nghiệm chăm sóc sơ sinh trong các giai đoạn phát triển.

- Dịch vụ linh hoạt theo giờ, ba mẹ đặt lịch dễ dàng, linh hoạt qua ứng dụng Nounou.

- Ba mẹ hoàn toàn yên tâm bé được chăm sóc tận tâm và ba mẹ có thêm thời gian nạp lại năng lượng.

Cuối cùng, mỗi tuần khủng hoảng là một cột mốc phát triển, không phải gánh nặng mà là bằng chứng bé đang lớn lên từng ngày theo đúng nhịp phát triển. Những tuần khủng hoảng là lúc bé cần nhiều sự chú ý và yêu thương nhất và cũng là lúc ba mẹ dễ kiệt sức nhất. Nounou cung cấp dịch vụ chăm sóc trẻ tại nhà theo giờ, giúp ba mẹ có thời gian nghỉ ngơi trong khi bé vẫn được chăm sóc tận tâm bởi chuyên viên được đào tạo bài bản.

Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào, hãy truy cập website nounou.vn hoặc fanpage Nounou - Chăm sóc trẻ tại nhà hoặc liên hệ ngay đến số hotline 0236 777 9591 để đặt lịch và được tư vấn các gói dịch vụ phù hợp nhé!