Lần đầu cho bé ăn dặm luôn khiến nhiều ba mẹ bối rối: khi nào đúng tuổi bé bắt đầu ăn dặm, mỗi lần ăn bao nhiêu là đủ, đâu là phương pháp phù hợp cho con, những lưu ý gì khi cho con ăn? Dù ăn dặm theo phương pháp truyền thống, kiểu Nhật hay BLW, có những nguyên tắc quan trọng mà phụ huynh cần nắm để bé ăn ngon, tiêu hóa tốt và tránh dị ứng. Bài viết của Nounou dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ những lưu ý quan trọng khi bắt đầu ăn dặm cho bé, đặc biệt dành cho các ba mẹ lần đầu nuôi con.

1. Khi nào bé bắt đầu ăn dặm?

1.1 Thời điểm thích hợp cho bé ăn dặm lần đầu?

Khi nào bắt đầu cho bé ăn dặm là vấn đề được nhiều ba mẹ có con trong độ tuổi chuẩn bị ăn dặm quan tâm. Trong nhiều tài liệu tham khảo từ internet hoặc những người đi trước thường chia ra nhiều mốc và gây ra nhiều tranh cãi như: nhiều lựa chọn bắt đầu từ 4 - 6 tháng, có lựa chọn khác bắt đầu từ 6 tháng trở lên.

Thực tế, cho trẻ ăn dặm từ 4 - 6 tháng tuổi là khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) trước giai đoạn 2001 - 2003 xuất phát từ khuyến nghị cho trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn trong 4 - 6 tháng đầu đời. Tuy nhiên, vào năm 2005, WHO đã đưa ra điều chỉnh về thời điểm cho trẻ ăn dặm lần đầu là từ 6 tháng tuổi. Sự điều chỉnh này nhằm khuyến nghị trẻ cần được bú sữa mẹ hoàn toàn trong tháng đầu để tăng trưởng và phát triển toàn diện, có được sức khỏe tối ưu cũng như tận dụng giá trị dinh dưỡng từ sữa mẹ trong 6 tháng đầu đời.

1.2 Những dấu hiệu cho thấy bé sẵn sàng ăn dặm

Tuổi tác không phải là yếu tố duy nhất quyết định đến thời điểm lần đầu ăn dặm của trẻ mà còn được biểu hiện qua các dấu hiệu sau đây.

- Bé đã giữ được cổ, có thể ngồi thẳng để ăn với sự hỗ trợ của ghế ăn dặm

- Bé biết đưa đồ vật vào miệng để khám phá, thậm chí trẻ có thể tỏ ra tò mò và thích thú với thức ăn khi nhìn thấy ba mẹ đang ăn, có thể với lấy thức ăn.

- Bé tăng cân đều, không suy dinh dưỡng hay bệnh lý.

1.3 Tác hại khi cho bé ăn dặm quá sớm hoặc quá trễ

Việc cho trẻ ăn dặm quá sớm hoặc quá muộn cũng mang lại hệ lụy không tốt cho sức khỏe của trẻ. Cụ thể như sau:

- Nếu cho trẻ ăn dặm quá sớm:

+ Hệ tiêu hóa của trẻ chưa hoàn chỉnh, dễ gây rối loạn

+ Tăng nguy cơ dị ứng thực phẩm, nghiêm trọng hơn là tình trạng nhiễm trùng đường tiêu hóa

+ Nguy cơ nghẹt thở do chưa đủ kỹ năng ăn: chưa kiểm soát tốt cơ cổ, chưa biết đưa thức ăn ra ngoài, phản xạ nuốt thức ăn đặc chưa hoàn chỉnh.

+ Giảm nhu cầu bú mẹ ảnh hưởng đến nguồn dinh dưỡng tốt nhất

- Nếu cho trẻ ăn dặm quá trễ:

+ Tăng nguy cơ thiếu vi chất nghiêm trọng

+ Làm chậm quá trình phát triển về thể chất của bé

+ Chậm tăng cân và thấp còi

+ Chậm phát triển các kỹ năng vận động liên quan đến ăn uống như kỹ năng nhai, kỹ năng nuốt, cầm nắm thức ăn,...

2. Top những lưu ý quan trọng khi lần đầu cho bé ăn dặm

Dưới đây là những lưu ý mà nhiều ba mẹ thường lầm tưởng khi lần đầu cho bé ăn dặm:

- Ăn dặm không thay thế sữa mẹ hoàn toàn: Theo chuyên gia, sữa mẹ đóng vai trò quan trong trong những năm tháng đầu đời của trẻ, chiếm hơn ½ nhu cầu dinh dưỡng của trẻ từ giai đoạn 6 - 12 tháng. Vì vậy, chế độ ăn dặm của trẻ cần được cân bằng với sữa mẹ.

- Tránh ép trẻ ăn: Nhiều bố mẹ lo bé ăn quá ít nên cố ép. Nhưng thực tế 5 - 10 thìa đầu tiên chỉ để bé làm quen với mùi, cảm nhận kết cấu và tập phản xạ nuốt. Khi trẻ có biểu hiện nhè thức ăn ra, bặm môi hoặc ngậm miệng, quay đầu sang nơi khác hoặc thậm chí là khóc ré khi thấy thức ăn, đó chính là dấu hiệu cho thấy trẻ muốn ngừng ăn. Mẹ hãy kiên nhẫn và thử lại cho những lần sau, nên cho trẻ thời gian để học cách chấp nhận thực phẩm mới

- Không nêm gia vị khi bé dưới 1 tuổi: Thận của bé dưới 1 tuổi còn rất non, việc nêm muối, nước mắm hay đường sẽ gây ra tổn thương thận, tăng nguy cơ cao huyết áp trong tương lai, rối loạn vị giác. Lưu ý, thực phẩm tự nhiên đã có vị ngọt (rau củ), vị đạm (thịt cá). Bé hoàn toàn có thể ăn ngon mà không cần thêm gia vị.

- Cho trẻ ăn bột ngọt trước bột mặn sau: việc lựa chọn bột cho trẻ ăn dặm cũng là điều mà ba mẹ phải cần lưu ý. Mẹ nên cho bé bắt đầu ăn dặm bằng bột ngọt, sau đó khoảng 2 - 4 tuần nếu thấy trẻ thích nghi và tiêu hóa tốt, mẹ có thể chuyển sang bột mặn. Với loại bột ngọt, mẹ có thể pha chung với sữa mẹ hoặc sữa công thức và không thêm bất kỳ loại thực phẩm nào. Với loại bột mặn, mẹ có thể cho thêm thịt, cá,... để cung cấp đầy đủ dưỡng chất cho trẻ.

- Liều lượng ăn phù hợp với thể trạng của bé: khi bé bắt đầu ăn dặm, ba mẹ nên cho bé ăn từ ít đến nhiều, cụ thể là từ vài muỗng/ngày và tăng dần đến nửa chén rồi đến 1 chén/ngày. Bé từ 5 tháng - 7 tháng từ 1 lần bột /ngày đến 2 lần bột /ngày khi bé trên 8 tháng tuổi (tùy thuộc vào thể trạng và tình hình của bé). Nên cho bé ăn từ loãng rồi sệt dần. Đồng thời cho bé ăn từ đơn giản đến phức tạp.

- Không nấu cháo với xương thịt hầm: đây dường như là sai lầm thường gặp phải của nhiều ba mẹ khi nghĩ rằng cháo hầm thịt và xương sẽ giúp con cứng xương. Nhưng trên thực tế, nhiều ba mẹ vì không ray kỹ hay kiểm tra lại thức ăn cho bé khiến cho những mảnh xương vụn dễ còn trong cháo và bé ăn phải dễ gặp các tình trạng nguy hiểm như hóc cổ.

- Tránh sữa và mật ong: đối với trẻ dưới 1 tuổi, mẹ không được cho mật ong vào sữa cho bé dùng, điều này có thể khiến bé dễ bị ngộ độc.

- Làm quen với bãi chiến trường khi tập ăn dặm cùng bé: ở thời điểm này, ba mẹ nên đeo yếm ăn dặm cho bé hoặc sắm cho bé một chiếc ghế ăn dặm để giúp bé ngồi đúng tư thế. Ngoài ra, ba mẹ cũng cần phải kiên nhẫn đồng hành cùng con trong giai đoạn này nhé!

- Trẻ dưới 1 tuổi không được ăn yến: mặc dù tổ yến được xem là thực phẩm “cao cấp”, nhưng lại không phù hợp cho trẻ dưới 12 tháng vì hệ tiêu hóa của bé chưa đủ trưởng thành để hấp thu yến, nguy cơ dị ứng cao.

- Theo dõi sức khỏe của bé trong lần đầu ăn dặm: trong giai đoạn này ba mẹ dễ dàng theo dõi các dấu hiệu như vấn đề về tiêu hóa hoặc sức khỏe cụ thể như dị ứng với thức ăn, trẻ bị nổi ban đỏ trên mặt, hậu môn, nôn trở hoặc đầy hơi, chướng bụng. Ngoài ra, một số trẻ sẽ gặp vấn đề về hệ tiêu hóa như trẻ đi phân lỏng, nhiều nước, có nhầy hoặc mùi khó chịu. Nếu thấy các dấu hiệu trên ba mẹ nên đưa trẻ đi khám ngay.

3. Hỗ trợ ăn dặm 1:1 tại nhà từ ứng dụng Nounou

Không phải lúc nào ba mẹ cũng có đủ thời gian để chuẩn bị bữa ăn, quan sát phản ứng của bé. Giai đoạn bé bắt đầu ăn dặm cũng là lúc mẹ hết kỳ nghỉ thai sản và việc đồng hành trong từng bước ăn dặm cũng rất quan trọng. Nếu ba mẹ cần một người hỗ trợ đáng tin cây, Nounou là lựa chọn phù hợp:

- Bảo mẫu có kinh nghiệm và kiến thức về tập trẻ ăn dặm, hiểu rõ từng giai đoạn phát triển của bé.

- Hỗ trợ linh hoạt theo giờ, ngày, dài hạn tùy vào nhu cầu của từng gia đình khi đặt lịch qua ứng dụng trông trẻ Nounou.

- Theo dõi lịch sinh hoạt của bé trên ứng dụng, giúp ba mẹ nắm rõ tình trạng của bé bất cứ lúc nào.

Đăng ký tư vấn về ăn dặm miễn phí cùng Nounou để hành trình ăn dặm của bé trở nên khoa học, nhẹ nhàng.

📱 Tải ngay ứng dụng Nounou trên App Store hoặc Google Play

* Nguồn tham khảo: Vinmec

Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào, hãy truy cập website nounou.vn hoặc fanpage NouNou - Chăm sóc trẻ tại nhà hoặc liên hệ ngay đến số hotline 0236 777 9591 để đặt lịch và được tư vấn các gói dịch vụ phù hợp nhé!