Trẻ sinh non (sinh trước 37 tuần tuổi thai) là nhóm trẻ cần được chăm sóc đặc biệt vì hệ miễn dịch, thân nhiệt và các cơ quan chưa phát triển hoàn chỉnh. Việc hiểu đúng cách chăm sóc sẽ giúp bé khỏe mạnh, phát triển tốt và hạn chế tối đa các biến chứng trong những năm đầu đời. Bài viết dưới đây được Nounou tổng hợp các kiến thức cần thiết dành cho ba mẹ, giúp hành trình chăm sóc trẻ sinh non trở nên dễ dàng và an tâm hơn.

1. Đặc điểm của trẻ sinh non

Trẻ sinh non là những bé chào đời sớm hơn so với chu kỳ mang thai bình thường. Dựa trên độ tuổi thai, trẻ sinh non thường chia ra 4 mức độ:

- Cực non: là em bé sinh trước 28 tuần tuổi thai

- Rất non: Là em bé sinh ra từ 28 - 31 tuần 6 ngày

- Non trung bình: là em bé sinh ra từ 32 - 33 tuần 6 ngày

- Non muộn: là em bé sinh ra từ 34 - 36 tuần 6 ngày

Sinh non là một trong những tai biến sản khoa nguy hiểm. Điều này có thể ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe, sinh mạng của mẹ và bé. Nếu sinh non càng sớm thì việc chăm sóc trẻ càng khó khăn hơn.

Do thời gian nằm trong bụng mẹ ngắn hơn, trẻ sinh non thường gặp một số đặc điểm như:

+ Cân nặng thấp, cơ thể nhỏ hơn so với trẻ đủ tháng

+ Lớp mỡ dưới da mỏng, dễ mất nhiệt

+ Hệ miễn dịch yếu, dễ bị nhiễm trùng

+ Các cơ quan như phổi, tiêu hóa, thần kinh chưa phát triển hoàn chỉnh.

Ba mẹ vì thế cần nắm rõ các nguyên tắc để đồng hành cùng con tốt nhất.

2. Nguyên tắc quan trọng nhất khi chăm sóc trẻ sinh non

2.1 Giữ ấm cơ thể cho trẻ

Trẻ sinh non rất dễ bị hạ thân nhiệt. Ba mẹ cần:

- Cho bé mặc áo, quấn khăn, đội mũ đầy đủ

- Giữ phòng ấm 26 - 28 độ, tránh gió lùa

- Áp dụng phương pháp da kề da (Kangaroo) giúp ổn định thân nhiệt và tăng kết nối giữa mẹ và bé

2.2 Hạn chế nhiễm trùng

Do hệ miễn dịch còn rất yếu, ba mẹ cần:

- Rửa tay sạch sẽ trước khi chạm vào bé

- Hạn chế người lạ tiếp xúc bé

- Vệ sinh phòng ngủ, giường nôi sạch sẽ

- Không cho bé đến nơi đông người trong thời gian đầu

2.3 Theo dõi các dấu hiệu bất thường

Trẻ sinh non cơ thể cực kỳ yếu ớt vì thế cần phải quan sát tỉ mỉ các dấu hiệu sau:

- Trẻ thở nhanh, khò khè

- Bú ít

- Vàng da nhiều

- Sốt hoặc hạ nhiệt

- Lừ đừ, ngủ li bì bất thường

Nếu bé có các dấu hiệu trên thì nên đưa bé đi khám bác sĩ ngay.

3. Cách chăm sóc trẻ sinh non hằng ngày

3.1 Cho trẻ bú

khi chăm sóc trẻ sinh non tại nhà thì sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất, vì trong sữa mẹ có chứa các protein và kháng thể giúp tăng cường phản ứng miễn dịch của trẻ, chống nhiễm trùng.

Bên cạnh đó, để tăng cân tốt bắt kịp với nhịp tăng trưởng của những trẻ bình thường thì trẻ sinh non ba mẹ cần lưu ý bổ sung dinh dưỡng dưới dạng: chế phẩm tăng cường sữa mẹ, vitamin bổ sung hoặc sữa công thức năng lượng cao dành cho trẻ sinh non.

Theo dõi cân nặng để đảm bảo bé tăng trưởng đều.

>>> Xem thêm: Cho trẻ sơ sinh bú bao nhiêu là đủ? Lịch bú chuẩn theo tháng tuổi

3.2 Cho bé ngủ

Ba mẹ cần quan tâm đến thời gian ngủ của trẻ. Trẻ sẽ tăng trưởng trong lúc ngủ, do đó trẻ sinh non cần được ngủ ngon yên tĩnh trong nhiều giờ sau mỗi cữ sữa. Tuy nhiên, nếu bé ngủ quá 4 tiếng/giấc ba mẹ nên chủ động thức bé dậy để cho bé bú sữa. Ba mẹ cũng lưu ý rằng, trẻ sơ sinh nên nằm ngửa khi ngủ, không nên nằm sấp.

Cho trẻ nằm nệm không quá mềm và không nên có gối nhỏ, thú nhồi bông trong non. Trẻ không nên nằm chung với người lớn vì bố mẹ có thể ngủ quên và gây nguy hiểm cho trẻ. Trẻ cũng không nên mặc đồ quá nhiều hoặc đồ quá chật

3.3 Vệ sinh và massage cho bé

Một trong những lưu ý khi chăm sóc trẻ sinh non là cần bảo đảm vệ sinh cá nhân cho trẻ. Tắm cho trẻ sinh non ít nhất 3 - 4 lần/tuần bằng mềm với nước sạch đủ ấm, không nóng, khoảng 37 - 38 độ C và sữa tắm có độ “PH trung tính” dành cho trẻ sơ sinh. Ba mẹ cũng không nên tắm cho bé sơ sinh quá nhiều lần và tắm cho bé quá lâu (3 - 5 phút) vì sẽ làm da bé bị khô.

Dùng dầu massage lành tính và phù hợp với da bé được các bác sĩ khuyên dùng cho trẻ sinh non. Ba mẹ nên trực tiếp massage cho bé thay vì nhờ sự hỗ trợ từ người thân, bởi sự tiếp xúc qua da nhẹ nhàng từ bố mẹ và trò chuyện âu yếm cùng bé sẽ giúp bé phát triển thể chất và tâm lý, giúp bé ngủ ngon và sâu giấc hơn, tăng trưởng tốt hơn.

4. Theo dõi sức khỏe và lịch khám định kỳ

Trẻ sinh non cần được theo dõi sát sao hơn trẻ đủ tháng

Các mốc khám quan trọng

- Sau khi xuất viện

- Khi bé 1 tháng tuổi

- Khám định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa sơ sinh

Ba mẹ cần theo dõi

- Cân nặng, chiều dài, vòng đầu

- Nhịp thở

- Khả năng bú và tiêu hóa

- Da bé có bị vàng, xanh tái hay không

Trẻ sinh non có nguy cơ cao gặp các vấn đề như rối loạn tiêu hóa, thiếu máu, bệnh võng mạc do sinh non nên việc tái khám là vô cùng quan trọng mà ba mẹ cần lưu ý.

5. Dinh dưỡng dành cho trẻ sinh non

- Sữa mẹ là ưu tiên số 1 nhờ: cung cấp kháng thể tự nhiên giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng, hỗ trợ tiêu hóa non nớt, tăng cường đề kháng và thúc đẩy phát triển não bộ. Nếu sữa mẹ chưa về kịp, lượng sữa con ít, mẹ có thể hút sữa thường xuyên để kích thích tiết sữa, kết hợp sữa công thức dành riêng cho trẻ sinh non theo chỉ định của bác sĩ, cho bé bú lượng nhỏ và chia thành nhiều cữ sữa để tránh bé bị nôn trớ hoặc quá tải dạ dày.

- Bổ sung vi chất: tùy theo tình trạng của từng bé, bác sĩ sẽ có chỉ định bổ sung vitamin D, canxi, sắt... Lưu ý rằng ba mẹ không nên tự ý bổ sung bất kỳ vi chất nào khi chưa có chỉ định y khoa mà phải thông qua ý kiến của bác sĩ.

6. Dịch vụ chăm sóc trẻ sơ sinh tại nhà

Chăm sóc trẻ sinh non đòi hỏi nhiều thời gian, sự quan sát tỉ mỉ và kỹ năng chuyên môn. Hiểu được điều đó, Nounou mang đến dịch vụ hỗ trợ chăm bé tại nhà nhằm giúp ba mẹ yên tâm hơn trong giai đoạn đặc biệt này. Những lợi ích khi sử dụng dịch vụ tại Nounou bao gồm:

- Chăm sóc bé tại nhà linh hoạt theo ca hoặc theo giờ: phù hợp với ba mẹ bận rộn hoặc cần người hỗ trợ trong thời gian ngắn

- Chuyên viên được đào tạo bài bản về cách chăm trẻ sơ sinh: nắm rõ các kỹ thuật giữ ấm, bồng bé, cho bú, vệ sinh, theo dõi tình trạng và các dấu hiệu bất thường.

- Cập nhật tình trạng bé liên tục qua ứng dụng Nounou

>>> Xem thêm: Gói chăm sóc trẻ sơ sinh tại nhà giúp mẹ yên tâm quay trở lại công việc

Chăm sóc trẻ sinh non đòi hỏi sự kiên nhẫn, nhẹ nhàng và hiểu đúng cách. Khi được theo dõi đúng và chăm sóc phù hợp, trẻ sinh non hoàn toàn có thể phát triển khỏe mạnh như các bé đủ tháng. Qua bài viết trên ba mẹ có thể hiểu được cách chăm sóc trẻ sinh non đúng chuẩn, nếu ba mẹ cần hỗ trợ đội ngũ chuyên viên Nounou luôn sẵn sàng đồng hành cùng gia đình trên hành trình chăm sóc con yêu.

📱 Tải ngay ứng dụng Nounou trên App Store hoặc Google Play

* Nguồn tham khảo: Vinmec, bệnh viện Từ Vũ

Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào, hãy truy cập website nounou.vn hoặc fanpage NouNou - Chăm sóc trẻ tại nhà hoặc liên hệ ngay đến số hotline 0236 777 9591 để đặt lịch và được tư vấn các gói dịch vụ phù hợp nhé!