Trong hành trình chăm sóc trẻ sơ sinh, sổ mũi, ho và nghẹt mũi là những “người bạn không mời mà đến”, xuất hiện thường xuyên dù ba mẹ đã cố bảo vệ bé khỏi gió lạnh hay môi trường ô nhiễm. Với trẻ sơ sinh, việc nghẹt mũi hay khò khè không chỉ gây khó chịu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến giấc ngủ và bú sữa của bé. Đó là lý do theo dõi sát và chăm sóc đúng cách ngay từ những dấu hiệu đầu tiên là điều mà ba mẹ nào cũng cần nắm vững. Bài viết này, Nounou sẽ hướng dẫn cách nhận biết, xử lý đúng cách và an toàn cho bé yêu ngay tại nhà.

1. Tại sao trẻ sơ sinh dễ bị nghẹt mũi?

Đường mũi của bé sơ sinh rất nhỏ và hẹp, chỉ một chút dịch nhầy hay kích ứng nhỏ cũng đủ khiến bé “tắc” hoàn toàn. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến nhất:

- Thay đổi thời tiết: Không khí lạnh hoặc chênh lệch nhiệt độ khiến niêm mạc mũi tiết dịch để bảo vệ đường thở.

- Không khí khô hoặc máy lạnh: Môi trường quá khô làm khô niêm mạc, cơ thể phản ứng bằng cách tiết thêm dịch gây nghẹt.

- Bụi và chất kích ứng: Khói thuốc, nước hoa, lông thú cưng, bụi nhà đều có thể kích thích niêm mạc mũi của bé.

- Cảm lạnh hoặc virus: Bé chưa có hệ miễn dịch hoàn chính, rất dễ bị cảm từ người thân trong gia đình.

- Trào ngược dạ dày: Sữa trào ngược lên họng đôi khi chảy vào mũi, gây kích ứng và tắc mũi âm ỉ.

- Dịch mũi sinh lý: Chứng nghẹt mũi xảy ra khi chất nhầy trong mũi của bé không được loại bỏ sau khi bé sinh ra.

- Hen suyễn ở trẻ sơ sinh thường là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến trẻ gặp tình trạng nghẹt mũi và thở khò khè. Bệnh này có thể do yếu tố di truyền hoặc kích thích từ môi trường bên ngoài như khói bụi, phấn hoa…

2. Dấu hiệu nhận biết bé bị nghẹt mũi

Ba mẹ chú ý các biểu hiện sau để nhận biết bé có đang bị nghẹt mũi:

- Thở bằng miệng hoặc tiếng thở nặng, có tiếng khò khè nhẹ.

- Bú ngắt quãng, dừng lại giữa chừng để thở, bỏ ti sớm hơn bình thường.

- Ngủ không yên, hay giật mình thức giấc, quấy khóc nhiều hơn.

- Thấy dịch nhầy ở mũi, có thể trong, vàng nhạt hoặc xanh nhạt.

- Bé hắt xì nhiều hơn bình thường

- Khi nằm ngửa bé khó chịu hơn, thích được bế đứng hoặc kê đầu cao.

>>> Xem thêm: Bí kíp chăm sóc trẻ sơ sinh 1 tháng tuổi mà ba mẹ cần biết

Top 05 tình huống thường gặp ở trẻ sơ sinh mà ba mẹ cần

12 tháng đầu đời - 12 cột mốc quan trọng nhất trong sự phát triển của bé mà ba mẹ nên biết

3. Cách xử lý nghẹt mũi cho bé sơ sinh an toàn tại nhà

Đối với bé sơ sinh, việc hạn chế sử dụng thuốc là một quyết định tốt để bảo vệ sức khoẻ cho con. Ba mẹ hoàn toàn có thể giúp bé dễ thở hơn bằng cách bước đơn giản sau:

- Nhỏ nước muối sinh lý: Nhỏ 1 - 2 giọt nước muối sinh lý vào mỗi bên mũi bé. Giữ đầu bé hơi nghiêng sang một bên để nước muối chảy vào làm loãng dịch nhầy. Chờ 30 - 60 giây trước khi hút. Có thể làm 3 - 4 lần mỗi ngày. Đây là cách an toàn và đơn giản cho trẻ sơ sinh.

- Hút mũi bằng dụng cụ hút mũi: Trong trường hợp trẻ sơ sinh bị nghẹt mũi nhiều và có nhiều dịch nhầy, ba mẹ có thể dùng dụng cụ hút mũi chuyên dụng để giúp làm sạch mũi hiệu quả. Sau mỗi lần sử dụng, cần vệ sinh và tiệt trùng dụng cụ để đảm bảo an toàn.

- Kê đầu cao khi bé ngủ: Kê một chiếc khăn mềm dưới đệm để tạo độ nghiêng nhẹ khoảng 15 - 20 độ. Tư thế này giúp dịch nhầy không chảy ngược vào họng và bé dễ thở hơn khi ngủ.

- Massage nhẹ nhàng cánh mũi: Sau khi nhỏ nước muối sinh lý, mẹ có thể dùng ngón tay trỏ để nhẹ nhàng massage hai bên cánh mũi của bé. Điều này giúp chất nhẫy dễ tan ra, giúp bé dễ thở hơn.

- Tăng độ ẩm không khí trong phòng: Dùng máy tạo độ ẩm để giữ độ ẩm phòng từ 50 - 60%. Không khí ẩm giúp làm loãng dịch nhầy tự nhiên. Nếu không có máy có thể đặt một chậu nước nhỏ trong phòng hoặc phơi khăn ẩm gần bé.

- Sử dụng tinh dầu tràm: Thoa tinh dầu tràm lên vùng ngực, lưng và bàn chân của bé. Việc này không chỉ giúp làm ấm mà còn có thể phòng ngừa virus và giúp bé thở dễ dàng hơn. Đồng thời, thêm vài giọt dầu tràm vào nước tắm cho bé cũng có thể mang lại hiệu quả tương tự.

4. Những điều ba mẹ tuyệt đối không nên làm khi bé bị nghẹt mũi

Trong quá trình chăm sóc bé sơ sinh bị nghẹt mũi, đôi khi chính sự lo lắng khiến ba mẹ vô tình làm những điều có thể gây hại cho bé hơn là giúp bé mau khỏi. Dưới đây là những điều cần tránh:

- Không dùng miệng hút mũi cho bé: đây là sai lầm khá phổ biến và tiềm ẩn nguy cơ rủi ro. Khoang miệng của người lớn chứa hàng triệu vi khuẩn nên khi tiếp xúc với chất nhầy của bé, nguy cơ vi khuẩn lây người vào đường mũi và gây bội nhiễm rất cao.

- Không tự ý cho bé dùng thuốc kháng sinh hay bất kỳ loại thuốc nào: Nghẹt mũi ở trẻ sơ sinh thường do virus gây ra, kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng. Hơn nữa, hệ tiêu hoá và gan thận của bé chưa hoàn thiện, việc tự ý dùng thuốc có thể gây tác dụng phụ nghiêm trọng.

- Không áp dụng mẹo dân gian chưa được kiểm chứng: Nhỏ mũi bằng nước tỏi, tắm bằng nước pha rượu hay các bài thuốc lưu truyền chưa qua kiểm chứng khoa học đều tiềm ẩn nguy cơ gây kích ứng hoặc bỏng niêm mạc hoặc ngộ độc ở trẻ sơ sinh.

- Không quấn bé quá kín: Mặc dù giữ ấm là cần thiết, quấn bé quá chặt lại phản tác dụng, bé bí hơi, đổ mồ hôi không thoát ra được, dễ nhiễm lạnh ngược và khiến tình trạng nghẹt mũi thêm nặng hơn.

5. Khi nào ba mẹ cần đưa bé đến bác sĩ?

Đa số nghẹt mũi ở trẻ sơ sinh có thể xử lý tại nhà. Tuy nhiên ba mẹ cần đưa bé đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu sau:

- Bé sốt từ 38 độ trở lên (bé dưới 3 tháng sốt là dấu hiệu nghiêm trọng)

- Bé bỏ bú hoàn toàn hoặc bú rất ít trong nhiều giờ liên tiếp

- Thở nhanh, thở khó, cánh mũi phập phồng, lồng ngực lõm khi thở

- Môi hoặc đầu ngón tay bé tím tái

- Nghẹt mũi xanh kèm đặc sốt, bé mệt mỏi, lờ đờ

- Bé dưới 3 tháng có bất kỳ dấu hiệu khó thở nào

6. Nounou - chăm sóc trẻ sơ sinh tại nhà theo giờ

Những ngày bé bệnh vặt như nghẹt mũi, quấy khóc, ngủ chập chờn là lúc ba mẹ cần được hỗ trợ nhiều nhất. Nounou cung cấp dịch vụ chăm sóc trẻ tại nhà theo giờ với đội ngũ chuyên viên được đào tạo bài bản, am hiểu các vấn đề sức khoẻ thông thường của trẻ sơ sinh, biết cách làm sạch mũi, chăm bé bệnh và xử lý tình huống đúng quy trình.

- Chuyên viên có kinh nghiệm chăm sóc trẻ sơ sinh, kể cả bé đang bệnh vặt

- Linh hoạt theo giờ, đặt lịch khi cần, không cần cam kết lâu dài

- Ba mẹ có thể nghỉ ngơi hoặc đi làm việc riêng trong khi bé được chăm sóc tận tâm.

Nghẹt mũi ở trẻ sơ sinh rất phổ biến và thường không nguy hiểm nhưng vì bé chưa thể thở bằng miệng nên ba mẹ cần xử lý sớm và đúng cách để bé không bị ảnh hưởng đến việc bú và ngủ. Và đừng quên, nếu ba mẹ cần người chăm sóc để hỗ trợ lúc bận rộn hoặc nghỉ ngơi có thể trải nghiệm ngay dịch vụ chăm sóc trẻ sơ sinh tại nhà trên ứng dụng Nounou nhé! Hy vọng qua bài viết Nounou chia sẻ trên, ba mẹ sẽ có thêm kinh nghiệm và thông tin để tự tin chăm sóc con yêu chu đáo hơn.

Nếu cần thêm thông tin về dịch vụ chăm mẹ và bé, hãy liên hệ ngay với Nounou qua website nounou.vn, fanpage Nounou - Chăm sóc trẻ tại nhà hoặc liên hệ ngay đến số hotline 0236 777 9591 để được hỗ trợ nhanh nhất nhé.