Những tuần đầu tiên đón bé về nhà thường đi kèm rất nhiều câu hỏi:

Bé bị trớ sữa như vậy có bình thường không? Tại sao bé cứ vặn mình, gồng người?... Với trẻ sơ sinh, phần lớn những tình huống trên có thể liên quan đến quá trình cơ thể và hệ thần kinh của bé đang dần thích nghi với môi trường bên ngoài bụng mẹ. Tuy nhiên, một số biểu hiện nếu đi kèm dấu hiệu bất thường lại cần được theo dõi hoặc thăm khám. Cùng Nounou theo dõi 5 tình huống thường gặp ở trẻ sơ sinh trong bài viết dưới đây để ba mẹ dễ nhận biết khi nào cần theo dõi thêm và khi nào cần gặp bác sĩ.

Tại sao trẻ sơ sinh thường gặp những tình huống này?

Câu trả lời đơn giản là cơ thể bé vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Hệ tiêu hoá của trẻ còn non nớt, hệ thần kinh đang phát triển nhanh và nhịp sinh học ngày - đêm chưa ổn định. Trong bụng mẹ, bé được số trong môi trường tương đối ổn định, khi chào đơn, bé phải thích nghi với ánh sáng, âm thanh, nhiệt độ; cách ăn uống và vô số kích thích mới. Vì vậy, những biểu hiện như nôn trớ, đầy hơi, ngủ ngày thức đêm, vặn mình hay khóc nhiều khá phổ biến ở giai đoạn đầu đời.

Điều quan trọng không phải cố gắng loại bỏ hoàn toàn những biểu hiện này, mà là hiểu nguyên nhân, biết cách chăm sóc phù hợp và nhận ra dấu hiệu nào cần được hỗ trợ y tế.

Tình huống 1: Trẻ sơ sinh hay nôn trớ sau khi bú

Tại sao lại xảy ra?

Ở những tháng đầu đời, cơ chế chống trào ngược của trẻ chưa phát triển hoàn chỉnh. Vị vậy, sữa có thể dễ dàng trào ngược từ dạ dày lên thực quản, đặc biệt khi bé bú quá nhiều, nuốt nhiều không khí hoặc được đặt nằm ngay sau khi bú. Nôn trớ sinh lý khá phổ biến ở trẻ nhỏ và thường giảm dần khi hệ tiêu hoá trưởng thành hơn.

Một số nguyên nhân thường gặp:

Bé bú quá no hoặc quá nhanh
Tư thế bú chưa phù hợp khiến bé nuốt nhiều không khí
Bé chưa được ợ hơi sau khi bú
Bé được vận động hoặc đặt nằm ngay sau cữ bú
Quần áo hoặc tã quá chật ở vùng bụng.

Gặp bác sĩ ngay nếu: trớ vọt mạnh thành tia, dịch trớ có màu xanh/vàng/có máu, bé không tăng cân hoặc sụt cân, bé khó thở sau khi trớ.

>>> Xem thêm: Rèn trẻ sơ sinh tự ngủ có khó không? Những điều cần lưu ý

12 tháng đầu đời - 12 cột mốc quan trọng nhất trong sự phát triển của bé

Tình huống 2: Đầy hơi, bụng căng cứng

Tại sao trẻ sơ sinh dễ đầy hơi?

Trong quá trình bú, trẻ có thể nuốt một lượng không khí nhất định. Khi hệ tiêu hoá vẫn đang hoàn thiện, khí tích tụ có thể khiến bé cảm thấy khó chịu, quấy khóc hoặc bụng căng hơn bình thường. Đặc biệt, khi bé khóc nhiều, bé lại có thể nuối thêm không khí.

Nguyên nhân thường gặp:

Nuốt khí khi bú bình: lỗ núm vú quá to (sữa chảy nhanh) hoặc quá nhỏ (bé phải mút mạnh, nuốt khi nhiều hơn)
Mẹ ăn thực phẩm sinh hơi: đậu các loại, bắp cải, súp lơ, nước có gas, sữa bò nếu bé nhạy cảm với lactose.
Bé khóc nhiều liên tục, nuốt nhiều không khí, càng đầy hơi lại càng khó chịu và càng khóc
Táo bón kèm theo, khí thông thoáng được tích tụ trong ruột.

Gặp ngay bác sĩ nếu: bụng chướng to bất thường hoặc cứng rõ, bé bỏ bú, bé nôn nhiều lần, không đi tiêu kèm các dấu hiệu bất thường, có vẻ đau rõ mệt.

Ba mẹ cần massage bụng nhẹ nhàng, cho bé vận động chân kiểu đạp xe, cho bé ợ hơi sau khi bú, kiểm tra lại tư thế bú và theo dõi những thực phẩm trong chế độ ăn của mẹ nếu nhận thấy bé có phản ứng lặp lại sau khi bú mẹ.

Tình huống 3: Bé ngủ ngày, thức đêm

Tại sao xảy ra?

Trẻ sơ sinh chưa có nhịp sinh học ngày - đêm ổn định như người lớn. Trong những tuần đầu, việc bé ngủ nhiều đợt ngắn và thức vào những thời điểm khác nhau là điều khá phổ biến. Thay vì cố gắng ép bé ngủ theo lịch ngay lập tức, ba mẹ có thể từng bước giúp bé nhận biết sự khác biệt giữa ngày và đêm.

Gặp bác sĩ ngày nếu: bé ngủ quá nhiều (khó đánh thức để bú) hoặc gần như không ngủ kèm các triệu chứng khác như sốt, vàng da, bú kém.

Ba mẹ nên:

Ban ngày: giữ nhà sáng, sinh hoạt bình thường, không hạ giọng hay đi rón rén khi bé ngủ ban ngày, bé cần học rằng ban ngày là có tiếng ồn.
Buổi tối từ 18h: bắt đầu giảm ánh sáng trong nhà, hạ giọng, giảm tương tác và kích thích.
Khi bé thức đêm để bú: đèn mờ, không nói chuyện, không chơi khi bú xong
Sáng sớm mở rèm để ánh sáng tự nhiên vào phòng ngay khi bé thức, ánh sáng ban mai lại tín hiệu mạnh nhất reset đồng hồ sinh học.
Kiên nhẫn: thường ba mẹ cần 4 - 6 tuần áp dụng đều đặn thì mới thấy bé bắt đầu phân biệt ngày đêm rõ hơn.

Tình huống 4: Vặn mình, gồng người

Tại sao bé hay vặn mình?

Trong những tháng đầu đời, trẻ chưa thể kiểm soát hoàn toàn các vận động của cơ thể. Vì vậy, bé có thể duỗi tay chân, gồng người, vặn mình hoặc phát ra những âm thanh khi đang ngủ hoặc chuyển giữa các trạng thái thức - ngủ. Đôi khi, biểu hiện này cũng có thể đi kèm đầy hơi, khó chịu hoặc các vấn đề khác.

Cần đưa bé đi khám nếu: vặn mình kèm co giật, người cứng đờ bất thường, khóc thét kéo dài không dỗ được, sốt, thay đổi màu da hoặc biểu hiện bất thường khác.

Ba mẹ có thể thử: kiểm tra tã và quần áo, kiểm tra nhiệt độ môi trường, đảm bảo bé không bị quấn quá chặt, massage nhẹ nhàng khi bé đang thức và thoải mái, cho bé tummy time khi bé thức và có người lớn giám sát.

Tình huống 5: Bé khóc nhiều, có thể liên quan đến colic

Colic là gì? đây là từ được dùng để mô tả tình trạng khoẻ mạnh nhưng khóc dữ dội, kéo dài và khó dỗ mà không xác định được nguyên nhân rõ ràng. Một tiêu chí kinh điển là trẻ khóc từ khoảng 3 giờ/ngày, ít nhất 3 ngày/tuần; tình trạng thường xuất hiện trong những tuần đầu đời và cải thiện dần khi bé lớn hơn. Một số biểu hiện thường gặp:

Khóc to, dai dẳng, không dỗ được dù đã bú no, tã sạch, không sốt
Thường xảy ra vào chiều hoặc tối
Bé cong người, đỏ mặt, chân đạp mạnh
Tự ngừng đột ngột sau khi “xả” xong

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp bé khóc đều là colic. Đói, tã bẩn, quá nóng/lạnh, đầy hơi, tảo bón, trào ngược hoặc bệnh lý đều có thể khiến trẻ khóc.

Cần đưa bé đến gặp bác sĩ ngay nếu: khó kèm sốt, nôn nhiều, phân có máu, bụng chướng bất thường, bé đột ngột khóc thét khác hẳn mọi người, có biểu hiện lừ đừ hoặc khó đánh thức.

Chuyên viên chăm bé Nounou tại nhà cần biết gì về 5 tình huống này?

Ba mẹ đi làm hoặc cần nghỉ ngơi, trẻ có thể được chăm sóc tại nhà cùng chuyên viên trong nhiều giờ. Vì vậy, người chăm bé không chỉ cần biết chăm sóc mà còn nhận biết những thay đổi bất thường và biết khi nào cần báo ngay cho gia đình. Các cô sẽ hỗ trợ ba mẹ:

Hỗ trợ bú đúng tư thế, ợ hơi, theo dõi biểu hiện sau bú
Hỗ trợ ợ hơi, massage nhẹ khi phù hơp, theo dõi bụng
Duy trì tín hiệu ngày - đêm và môi trường ngủ an toàn
Kiểm tra tã, quần áo, môi trường và theo dõi biểu hiện
Kiểm tra nhu cầu cơ bản, trấn an và đảm bảo an toàn cho bé

Sau mỗi ca chăm sóc, chuyên viên Nounou có thể cập nhật nhật ký ca trên ứng dụng để ba mẹ nắm được tình hình của bé: bé ăn uống thế nào, ngủ bao lâu, có nôn trớ hay quấy khóc không và có điều gì cần lưu ý.

Nếu ba mẹ đang tìm chuyên viên chăm bé được đào tạo để xử lý những tình huống trên đúng cách, hãy tải app Nounou hoặc nhắn tin qua fanpage Nounou - chăm sóc trẻ tại nhà để được tư vấn và đặt lịch.

Lần đầu đặt lịch qua app Nounou - nhập ngay mã “NOUNOU10” để nhận ưu đãi trải nghiệm. Hạn sử dụng đến hết 31/12/2026.

Năm tình huống trên: nôn trớ, đầy hơi, ngủ ngày cày đêm, vặn mình, khóc colic không phải dấu hiệu ba mẹ đang chăm con sai. Đó là những giai đoạn tất yếu của một em bé sơ sinh đang học cách thích nghi với môi trường. Hiểu đúng nguyên nhân, xử lý đúng cách và biết khi nào cần tìm thêm sự hỗ trợ phù hợp, hành trình ấy sẽ nhẹ nhàng hơn rất nhiều.

📱 Tải ngay ứng dụng Nounou trên App Store hoặc Google Play

Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào, hãy truy cập website nounou.vn hoặc fanpage Nounou - Chăm sóc trẻ tại nhà hoặc liên hệ ngay đến số hotline 0236 777 9591 để đặt lịch và được tư vấn các gói dịch vụ phù hợp nhé!