Giai đoạn từ 0 - 12 tháng tuổi là giai đoạn trẻ có những thay đổi nhanh chóng về giác quan, vận động, giao tiếp và khả năng khám phá thế giới xung quanh. Điều này cũng chính là lý do mà nhiều ba mẹ bắt đầu tìm hiểu về giáo dục sớm cho trẻ sơ sinh với mong muốn giúp con phát triển tốt nhất ở những tháng đầu đời của con.

Vậy nên bắt đầu từ đâu và làm như thế nào để giáo dục sớm cho trẻ sơ sinh 0 - 12 tháng ? Mong rằng thông qua bài viết dưới đây, ba mẹ có thể hiểu thêm về cách thức giáo dục và đồng hành cùng với con đúng cách ngay từ giai đoạn đầu.

1. Giáo dục sớm cho trẻ sơ sinh là gì?
Nhiều ba mẹ vẫn nghĩ rằng, “giáo dục sớm” là dạy cho con về các kiến thức, các con số càng sớm càng tốt. Thế nhưng, giáo dục sớm cho trẻ sơ sinh là hành trình khơi gợi sự phát triển toàn diện của trẻ từ khi bé còn trong giai đoạn sơ sinh. Tập trung vào các yếu tố như về phát triển giác quan, nuôi dưỡng cảm xúc và hỗ trợ vận động. Thực hiện các hoạt động tương tác có chủ đích và phù hợp với tâm lý và đặc biệt chú trọng sự trải nghiệm của trẻ.

Theo hướng nhìn này, giáo dục trẻ 0 - 12 tháng sẽ không tách rời sinh hoạt thường ngày. Khi bé nhìn theo khuôn mặt ba mẹ, nghe tiếng gọi tên, hoặc tập lật người,..chính là lúc bé đang tiếp nhận thông tin và khám phá khả năng của chính mình.

Đây cũng chính là nền tảng để ba mẹ xây dựng cách giáo dục cho trẻ sơ sinh phát triển.

>>>Xem thêm: Top 3 phương pháp giáo dục sớm cho trẻ từ 0-6 tuổi tốt nhất

Giáo dục sớm Montessori - Hiểu đúng trong 5 phút để không bị lạc giữa hàng trăm thông tin.

2. Vì sao từ 0 - 12 tháng là giai đoạn vàng cho sự phát triển của trẻ?

Theo như nghiên cứu từ Trung tâm Phát triển Trí tuệ Trẻ em - Đại học Harvard rằng: não bộ của trẻ trong giai đoạn từ 0 - 12 tháng tăng trưởng rất nhanh - đạt khoảng 70% trọng lượng não người lớn khi được 1 tuổi. Vì thế mà giáo dục sớm sẽ giúp cho não bộ phát triển tối ưu, tạo nền tảng cho sự phát triển nhận thức, ngôn ngữ, cảm xúc ở trẻ.

2.1. Trẻ phát triển mạnh về giác quan và khả năng tiếp nhận
Trẻ đã bắt đầu sử dụng những giác quan để tìm hiểu thế giới ngay từ những tháng đầu tiên.

Thông qua các hoạt động, con người, cảnh vật xung quanh trẻ, mà từ đó trẻ sẽ quan sát như khuôn mặt ba mẹ, lắng nghe giọng nói, bé sẽ cảm nhận sự tiếp xúc và dần dần nhận biết người thân hay những âm thanh quen thuộc.

Những tương tác này tạo cơ hội để kích thích giác quan của trẻ một cách dễ dàng và tư nhiên.

2.2. Trẻ bắt đầu hình thành khả năng giao tiếp và khám phá

Mỗi lần ba mẹ trò chuyện, phản hồi khi bé phát âm, hoặc chơi cùng bé cũng sẽ giúp tăng sự tương tác cho bé để não bộ phát triển.

Từ những cử chỉ như ánh mắt, nụ cười, những tiếng ê a hay chỉ tay về đồ vật, đó chính là dấu hiệu thể hiện mong muốn được giao tiếp, khám phá của trẻ.

Lúc này, ba mẹ cần chú ý quan sát để nhanh chóng nhận ra những tín hiệu trẻ muốn truyền tải và phản hồi phù hợp với trẻ.

3. Ba mẹ nên giáo dục sớm cho trẻ 0-12 tháng như thế nào là đúng cách.

3.1 Trò chuyện và tương tác cùng bé

Dù biết rằng ở giai đoạn này bé chưa có thể nói chuyện hoàn chỉnh, cũng như chưa thể trả lời các lời nói của ba mẹ. Thế nhưng, ba mẹ vẫn cần thường xuyên trò chuyện, giao tiếp với con.

Khi mà cho bé ăn, thay tã, tắm cho bé hoặc sắp đi ngủ, ba mẹ có thể nói những câu ngắn hoặc mô tả bằng hành động ngộ nghĩnh.

Ví dụ : “Mẹ đang thay áo cho con”

Những câu trò chuyện ngắn gọn, đơn giản sẽ giúp bé làm quen với âm thanh, giọng nói.

3.2. Khuyến khích bé vận động và khám phá

Điều này phải dự theo khả năng của từng trẻ. Ba mẹ có thể tạo không gian an toàn để bé tự do hoạt động như chỉ tay, lật, trườn,...

Ba mẹ lúc này không nên ép trẻ phải thực hiện, mà chỉ nên tạo điều kiện để trẻ tự phát triển trong môi trường an toàn.

Mục tiêu của hoạt động này là tạo cơ hội tăng trải nghiệm cho trẻ.

3.3. Đọc sách, hát và chơi cùng bé

Mục tiêu ở việc này là cho trẻ nghe được giọng nói, kích thích sự chú ý của trẻ.

Đọc sách ở đây có thể là những quyển sách có hình ảnh trực quan, sinh động để trẻ vừa có thể nghe được giọng nói, âm điệu và quan sát được các hình ảnh.

Cũng như là ba mẹ nên chọn những bài hát đơn giản, giai điệu bắt tay và tương tác theo để trẻ cảm nhận được.

>>>Xem thêm: Trọn bộ lịch easy từ 0-12 tháng lịch sinh hoạt chi tiết

3.4. Tạo môi trường an toàn để bé trải nghiệm
Ở giai đoạn này, yếu tố an toàn là điều đặc biệt quan trọng. Và ba mẹ có thể sắp xếp cho con ở trong môi trường sạch sẽ, thông thoáng và có những món đồ chơi, vật dụng an toàn, vừa tầm tay với trẻ ở hiện tại.

Khi trẻ có cơ hội tự quan sát, chạm, cầm nắm và khám phá, những hoạt động quen thuộc cũng có thể trở thành hoạt động giáo dục cho trẻ sơ sinh.

4. Những sai lầm ba mẹ cần tránh khi giáo dục sớm

4.1. Ép trẻ học hoặc đạt kỹ năng quá sớm

Ở giai đoạn này, ba mẹ thường sẽ cho con xem những thẻ học (flashcard) hoặc là tráo đổi thẻ để cho trẻ xem. Tuy nhiên, hãy để trẻ thoải mái, không nên dồn ép, thực hiện quá nhiều lần trong ngày.

Nhiều ba mẹ lại kỳ vọng cao ở trẻ, muốn trẻ có được các kỹ năng quá nhanh. Thế nhưng ở giai đoạn này, trẻ cần thời gian nhiều cho việc ngủ nghỉ, thư giãn.

4.2 Lạm dụng thiết bị điện tử

Trẻ con dưới 1 tuổi khi tiếp xúc với màn hình điện tử có tác hại với mắt của trẻ, có thể gây hại về mắt và hạn chế tư duy linh hoạt ở trẻ lúc này.

Ba mẹ cũng không nên mở nhạc cả ngày mà không có sự tương tác trực tiếp nào với trẻ. Điều này cũng không tốt cho giáo dục ở trẻ.

Điều đặc biệt là khi ăn ba mẹ không nên dùng điện thoại để dỗ trẻ ăn nhanh chóng.

4.3. Căng thẳng và nghiêm túc

Có thể ở giai đoạn này, ba mẹ có nhiều thứ để làm dẫn đến căng thẳng. Tuy nhiên, ba mẹ nhớ điều chỉnh cảm xúc, ổn định tâm trạng khi ở bên cạnh trẻ. Bởi, ở giai đoạn này, trẻ chưa thể nói rõ ràng nhưng lại cảm nhận rất rõ cảm xúc của bố mẹ.

Đôi khi, cảm xúc của ba mẹ sẽ ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của trẻ. Vì vậy, hãy vui vẻ khi ở bên cạnh trẻ, và giọng nói nhẹ nhàng khi trẻ quấy khóc, có biểu hiện không hợp tác. Điều đó sẽ giúp trẻ cũng ổn định cảm xúc, phát triển tự nhiên.

>>>Xem thêm: Giáo dục sớm cho trẻ bắt đầu khi nào là đúng và những điều hiểu lầm ba mẹ gặp phải

5. Làm thế nào để giáo dục sớm tại nhà đúng cách

5.1. Quan sát và tôn trọng nhịp phát triển của trẻ

Hãy chú ý trẻ đang quan tâm đến điều gì, vật gì và phản ứng của trẻ như thế nào qua từng ngày. Vì sự phát triển của mỗi trẻ là khác nhau, nên cần sự quan sát của ba mẹ để xác định đúng khả năng của trẻ, và áp dụng các hoạt động phù hợp, cũng như mức độ hứng thú của trẻ.

Chẳng hạn, khi trẻ bắt đầu chú ý đến âm thanh, ba mẹ có thể tăng cường trò chuyện hay hát cho trẻ nghe. Hoặc khi trẻ có hành động với tay đến đồ vật, ba mẹ có thể đưa cho trẻ những đồ vật an toàn.

5.2. Tương tác trực tiếp thay vì cố gắng dạy trẻ

Ở giai đoạn này, sự tương tác với người thân có vai trò quan trọng. Như là các cuộc trò chuyện, cái ôm, bài hát, vui chơi cùng trẻ,...Bởi, những hành động đó sẽ giúp trẻ có thêm trải nghiệm và học hỏi theo các hành động đó.

Ba mẹ không nhất thiết phải đặt câu hỏi liên tục, và biến mọi hoạt động vui chơi thành một bài học. Hãy để trẻ cảm nhận và tự phát triển theo những điều trẻ hứng thú thông qua các tín hiệu trẻ đưa ra.

5.3. Duy trì sự nhất quán

Giáo dục sớm ở trẻ không phải là một hoạt động cần thực hiện thật nhiều trong một ngày. Mà điều quan trọng là phải duy trì những tương tác phù hợp một cách đều đặn,

Ba mẹ có thể kết hợp việc trò chuyện, đọc sách, hát, vận động cùng với những sinh hoạt hằng ngày như ăn, tắm rửa, vui chơi,..

Đặc biệt, phải chú tâm vào giấc ngủ của trẻ, vì trẻ cần ngủ đủ giấc để não bộ được phát triển, Lúc này, ba mẹ có thể dừng cuộc trò chuyện, trò chơi lại để trẻ được nghỉ ngơi.

Làm đúng không phải là làm thật nhiều việc, mà chính là điều chỉnh cho phù hợp biết khi nào nên đồng hành khi nào nên để trẻ tự khám phá.

Kết luận

Giáo dục sớm cho trẻ sơ sinh 0-12 tháng không phải là sự chạy đua để trẻ biết nhiều hơn hay đạt được kỹ năng sớm hơn. Mà giá trị lớn nhất ở đây là ba mẹ sẽ tạo được cho trẻ một môi trường an toàn, có sự tương tác phù hợp với trẻ.

Khi ba mẹ quan sát, tương tác và tôn trọng nhịp phát triển riêng của trẻ, thì những hoạt động hằng ngày rất bình thường cũng trở thành nền tảng cho hành trình phát triển của trẻ sau này.

Nếu ba mẹ vẫn đang quan tâm đến giáo dục sớm tại nhà, cách đồng hành cùng trẻ 0-12 tháng, cũng như chăm sóc trẻ trong những năm đầu đời, thì hãy theo dõi Nounou để biết thêm nhiều thông tin hữu ích cho hành trình nuôi con.