Những ngày đầu sau sinh, ba mẹ cần phải làm quen với rất nhiều điều mới mẻ, từ cách cho bé bú, thay tã đến vệ sinh và chăm sóc cơ thể. Trong đó, chăm sóc rốn cho trẻ sơ sinh thường là một trong những việc khó khăn và khiến ba mẹ lo lắng nhất.

Cuống rốn của bé khá nhạy cảm trong những tuần đầu đời. Nếu không được giữ sạch và khô đúng cách, vùng rốn sẽ có nguy cơ bị nhiễm trùng. Tuy nhiên, việc chăm sóc rốn sơ sinh không quá phức tạp nếu ba mẹ nắm rõ những nguyên tắc cơ bản. Cùng Nounou tìm hiểu qua bài viết dưới đây, ba mẹ sẽ nắm rõ cách hướng dẫn vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh và những sai lầm cần tránh cũng như dấu hiệu bất thường cần đưa bé đi khám kịp thời.

1. Rốn trẻ sơ sinh bao lâu thì rụng?

Sau khi sinh, dây rốn được bác sĩ kẹp và cắt, để lại một đoạn cuống rốn nhỏ trên bụng bé. Phần cuống này sẽ dần khô lại, chuyển từ màu vàng nhạt hoặc xanh nhạt qua nâu, xám rồi đen trước khi tự rụng.

Thông thường, rốn trẻ sơ sinh sẽ rụng trong thời gian khoảng 1 - 3 tuần sau sinh. Thời gian cụ thể có thể khác nhau tuỳ vào cơ địa và quá trình khô tự nhiên của từng bé.

Trong thời gian này, ba mẹ có thể nhận thấy một vài thay đổi như:

- Cuống rốn dẫn khô, teo nhỏ và sẫm màu.

- Phần chân rốn có thể hơi ẩm trong quá trình cuống rốn tách ra.

- Sau khi rốn rụng, có thể xuất hiện một vài giọt máu nhỏ hoặc vùng da hơi đỏ tại chân rốn.

Đây có thể là những biểu hiện bình thường trong quá trình rụng rốn. Tuy nhiên, nếu bé chảy máu liên tục, vùng rốn sưng đỏ lan rộng hoặc có dịch mủ, ba mẹ cần đưa bé đi khám ngay.

2. Cách chăm sóc và vệ sinh rốn đúng cách cho trẻ sơ sinh

Nguyên tắc quan trọng nhất khi chăm sóc cuống rốn là giữ sạch, giữ khô và để rốn tự rụng. Ba mẹ không cần sử dụng quá nhiều sản phẩm hay tác động vào cuống rốn khi không có chỉ định từ nhân viên y tế.

Các bước vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh:

- Bước 1: Rửa tay sạch - giúp hạn chế vi khuẩn từ tay tiếp xúc trực tiếp với cuống rốn

- Bước 2: Quan sát vùng rốn - xem có những biểu hiện gì bất thường như sưng đỏ, dịch tiết hoặc mùi khó chịu.

- Bước 3: Làm sạch khi rốn bị bẩn - nếu cuống rốn dính nước tiểu, phân hoặc chất bẩn, có thể dùng gạc hoặc tăm bông sạch thấm nước muối sinh lỹ 0.9% để nhẹ nhàng làm sạch khu vực bị bẩn.

- Bước 4: Lau khô nhẹ nhàng - dùng gạc sạch thấm khô vùng rốn, tránh cà xát hoặc kéo cuống rốn. Đảm bảo phần chân rốn không còn đọng nước.

- Bước 5: Để rốn thông thoáng - không băng kín, che chặt cuống rốn, tránh cọ xát trực tiếp trên cuống rốn, không sử dụng phấn rôm hay bất cứ loại thuốc nào bôi vào rốn trẻ sơ sinh.

Hướng dẫn vệ sinh rốn cho trẻ sơ

3. Những điều ba mẹ không nên làm khi chăm sóc rốn trẻ sơ sinh

Một số thói quen chăm sóc theo kinh nghiệm dân gian có thể khiến vùng rốn bị kích ứng hoặc tăng nguy cơ nhiễm khuẩn. Ba mẹ cần lưu ý tránh những điều sau:

- Không tự ý bôi các loại thuốc hoặc thảo dược: tránh sử dụng nghệ, dầu gió, lá cây, thuốc bột hoặc các chất chưa được bác sĩ chỉ định lên cuống rốn.

- Không tự ý dùng cồn hoặc chất sát khuẩn: Chăm sóc rốn khô là phương pháp được khuyến nghị phổ biến. Chỉ sử dụng dung dịch sát khuẩn khi có hướng dẫn y tế phù hợp.

- Không kéo hoặc cố làm rụng cuống rốn: Dù cuống rốn đã khô và gần rụng, ba mẹ vẫn nên để rốn tự bong tự nhiên.

- Không băng kín cuống rốn: Việc che kín có thể khiến vùng rốn khó khô và dễ bị ẩm.

- Không để tã cọ xát vào rốn: Nên gấp mép tã xuống dưới chân rốn để hạn chế ma sát và giúp vùng rốn thông toán.

4. 5 dấu hiệu nhiễm trùng rốn ở trẻ sơ sinh ba mẹ cần lưu ý

Nhiễm trùng rốn tuy không phải tình trạng thường gặp nhưng có thể diễn tiến nghiêm trọng ở trẻ sơ sinh. vì vậy ba mẹ cần quan sát vùng rốn mỗi ngày và đưa bé đi khám ngay khi phát hiện những dấu hiệu bất thường:

- Vùng da quanh rốn đỏ và sưng: Da xung quanh chân rốn xuất hiện tình trạng đỏ, sưng hoặc vùng đỏ lan rộng ra phần bụng.

- Cuống rốn có mùi hôi: Rốn xuất hiện mùi khó chịu bất thường, đặc biệt khi đi kèm dịch tiết.

- Rốn chảy dịch mủ: Có dịch màu vàng hoặc xanh, dịch đục chảy ra từ cuống rốn hoặc chân rốn.

- Bé đau hoặc khó khi chạm vào vùng rốn: Bé phản ứng mạnh khi ba mẹ vệ sinh hoặc chạm nhẹ vào khu vực xung quanh cuống rốn.

- Bé có biểu hiện toàn thân bất thường: Bé sốt từ 38 độ trở lên, bú kém, li bì, khó đánh thức hoặc có biểu hiện khác thường so với mọi ngày.

Dấu hiệu rốn trẻ sơ sinh bị nhiễm trùng

Lưu ý quan trọng: Nếu trẻ sơ sinh dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38 độ trở lên, ba mẹ cần đưa bé đi đánh giá y tế khẩn cấp. Khi nghi ngờ nhiễm trùng rốn, không tự ý bôi thuốc, đắp lá hoặc xử lý tại nhà để tránh làm chậm việc điều trị.

Chăm sóc rốn cho trẻ sơ sinh không đòi hỏi quá nhiều dụng cụ hay thao tác phức tạp. Ba mẹ chỉ cần ghi nhớ những nguyên tắc quan trọng: rửa tay sạch trước khi chăm sóc, giữ cuống rốn sạch và khô, không tự ý tác động và theo dõi các dấu hiệu bất thường.

Những tuần đầu sau sinh là khoảng thời gian ba mẹ vừa chăm sóc bé, vừa học cách thích nghi với nhịp sinh hoạt mới. Nếu cần thêm người đồng hành, hỗ trợ chăm sóc trẻ tại nhà, Nounou mang đến dịch vụ kết nối chuyên viên chăm sóc trẻ theo giờ, giúp ba mẹ có thêm thời gian nghỉ ngơi và chủ động hơn trong hành trình chăm sóc con.

Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào, hãy truy cập website nounou.vn hoặc fanpage Nounou - Chăm sóc trẻ tại nhà hoặc liên hệ ngay đến số hotline 0236 777 9591 để đặt lịch và được tư vấn các gói dịch vụ phù hợp nhé!